پشتم به جهان

بیانیه‌ی نمایش:

شباهنگ طیاری با ژاکت صورتی در مقابل اردک‌ها و نقاشی‌های قلب، به قول خودش از سرزمین نفرین شده آمده است.

در مدرسه، یک وصله‌ی ناجور و کله‌شق بود: همان که نیمکت‌های چوبی را آتش می‌زد، نفتالین در کلاس‌ها پخش می‌کرد، و با گروه‌های متال می‌پلکید که کوکتل‌های ضدعفونی‌کننده و آبمیوه می‌نوشیدند.

بعدتر، رفت‌وآمدش به فضاهای حاشیه‌ای دیگری افتاد: مراکز بازی ویدئویی که «کلاب» نامیده می‌شدند. دهه‌ی 1990 است. اتاقی کم‌نور با یک مانیتور CRT و چند صندلی که وسط یک مغازه‌ی سابق، رها شده‌اند.

هر تازه‌واردی تحقیر و آزمایش می‌شود، اما همه اینجا جمع می‌شوند تا در جهان‌هایی دیگر زندگی کنند. این‌ها مدرسه‌های غیررسمی طردشدگان بودند.

بقا نیازمند شوخ‌طبعی، غرور، و نوعی ظرافت در جذب خصومت بود، بی‌آن‌که هدفِ پیروزی از نظر دور بماند.

شباهنگ طیاری یک نقاش واقعی‌ست. سوژه‌هایش روی سطح‌اند؛ نیازی به پس‌زمینه نیست.

همه‌چیز از مغازه‌ی نقاشی تابلوهای پدرش شروع شد؛ زمانی که خوشنویسی‌های بزرگ هنوز دستی انجام می‌شد و نام‌ها روی سنگ قبرها با دست حک می‌شدند. بی‌لرزش، بی‌تزلزل.

سرِ اردک‌ها روشن و درخشان روی مخمل تیره می‌درخشند.

این موتیف از پسرعمویی می‌آید که در یکی از محافظه‌کارترین روستاها، در باغش اردک پرورش می‌دهد. منقارشان را لاک می‌زند، آرایششان می‌کند و در نهایت آن‌ها را می‌خورد.

این عمل هم‌زمان لطیف، مضحک و خشونت‌بار است: سرگرمی، بیماری، فتیش، یا شکلی صمیمی از مقاومت. تفاوتش چیست؟ کشتن همیشه شب اتفاق می‌افتد.

شباهنگ عاشق کت‌وشلوار است. پارچه‌های کمیاب پیدا می‌کند، خیاطِ ایده‌آل را انتخاب می‌کند، آن‌ها را با وسواس جمع‌آوری می‌کند، و به‌ندرت آن‌ها را می‌پوشد.

کشتن شب اتفاق می‌افتد. در مجموعه‌ی «آبشار»، پارچه‌های دوخته‌نشده با وزن خودشان ایستاده می‌مانند.

آنجا بدنی در کار نیست. در حالی که پشت‌های پُرمو و شرم‌آلود، گوشت و استخوانِ کباب سنتی ایرانی می‌شوند.

عنوان نمایشگاه شباهنگ طیاری، «پشتم به جهان»، وام‌گرفته از مجموعه‌ای از نقاشی‌های اگنس مارتین است و بازتاب‌دهنده‌ی جهان‌بینی مشترکی‌ست: هنر به‌مثابه فضایی آگاهانه جداشده از هیاهو و فساد جهان.

برای مارتین، این به معنای یک موضع اخلاقی و شیوه‌ای زاهدانه از زیستن بود؛ کار در انزوا، اغلب به‌صورت مجموعه‌ای، مانند طیاری.

کنش طیاری نه نوستالژیک است و نه ستایش‌گرانه، بلکه راهبردی‌ست، با چاشنی شوخ‌طبعی.

پشت کردن، عقب‌نشینی نیست؛ تاب‌آوردن است، شیوه‌ای برای زیستن در جهان بر اساس شروط خود.

در بستری که صرفِ خود بودن، زندگی کردن، بیان و خلق کردن، خود کنشی سرکشانه است، پایداری به‌خودیِ خود بدل به مقاومت می‌شود.

طیاری می‌گوید؛ «باهوش بودن به هیچ دردی نمی‌خورد»، در جهانی که بودن یعنی مقاومت، و نقاشی کردن یعنی شورش.

— تیفانی دورنوا رضایی