غلام حسین نامی
نامی در مجموعه کالیگرافیهای انتزاعی با تکرار فرمهایی که یادآور حروف فارسی هستند، سطح بوم را پوشش داده و فضایی بیانتها از خطوط و رنگهای درهمتنیده را در ترکیبی انتزاعی آفریده است.
غلامحسین نامی (متولد 1315) از هنرمندان شناختهشدهی جریان هنر نوگرای ایران است. نامی با الهام از طبیعت و رویکردی انتزاعی و کمینهگرا، به زبانی منحصربهفرد برای نمایش فضا، نور و حجم در آثارش دست یافته است.
غلامحسین نامی در قم متولد شد. او در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران نقاشی خواند و در دوران دانشجویی شاگرد هنرمندانی چون بهجت صدر و محسن وزیری مقدم بود. وی در سال 1342 از دانشگاه فارغالتحصیل شد و بهعنوان هنرمند و مدرس هنر شروع به فعالیت کرد. $$quote$$
«نقاشیهای سفید» اولین مجموعه آثار شاخص نامی است که خلق آن را از اوایل دهه چهل آغاز کرد. «مبارزه با بیسوادی» یکی از مهمترین آثار این مجموعه است که در سال 1346 برندهی جایزه افتخار مسابقه هنر «روز جهانی سوادآموزی» شد. در این مجموعه نامی تنها با رنگ سفید و بهکارگیری حجم و نور به شکلی هنرمندانه، آثاری مینیمال خلق کرد که از آنها با عنوان «نقاشیهای سه بعدی انتزاعی» یاد میشود.
علاوه بر این آثار، مجموعه کالیگرافیهای انتزاعی و مجموعهی «کهکشان» نامی، که طی سالها و تقریباً همزمان با یکدیگر خلق شدهاند، از مهمترین آثار او بهشمار میآیند. در این نقاشیها نامی با تکرار فرمهایی که یادآور حروف فارسی هستند، سطح بوم را پوشش داده و فضایی بیانتها از خطوط و رنگهای درهمتنیده را در ترکیبی انتزاعی آفریده است. این خطوط حروفمانند تکرارشونده و فرمگرایی در نقاشی، بعدها در مجموعه آثار کاهگلی غلامحسین نامی نیز دیده میشود.
غلامحسین نامی یکی از بنیانگذاران «گروه آزاد نقاشان و مجسمهسازان» بود. او در سال 1353 به همراه مرتضی ممیز، مارکو گریگوریان، فرامرز پیلارام، مسعود عربشاهی، سیراک ملکنیان و عبدالرضا دریابیگی، این گروه را که در زمینهی هنر مفهومی شناخته میشود، تشکیل داد. اعضای گروه آزاد با اعلام بیانیه و شرکت در رویدادهای مهمی از جمله نمایشگاه بینالمللی تهران، نمایش «حجم و سطح 1» در انجمن ایران و امریکا، «نمایش آبی» در انجمن ایران و آمریکا، نمایشگاه بینالمللی بازل سوییس و نمایشگاه بینالمللی واشنگتن اعلام حضور کردند و تأثیر بهسزایی بر هنر معاصر ایران برجای گذاشتند.
نامی در سال 1357 برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد رشتهی هنرهای زیبا در دانشگاه ویسکانسین به آمریکا سفر کرد. وی پس از فارغالتحصیلی به ایران بازگشت و بهعنوان هنرمند و همچنین مدرس هنر در دانشگاه الزهرا، دانشکدهی هنر و معماری دانشگاه علم و صنعت و دانشگاه هنر تهران به فعالیت ادامه داد و چندین کتاب در زمینهی آموزش هنر تألیف کرد. از مهمترین کتابهای غلامحسین نامی میتوان به «اصول و پایه طرح»، «ویژوال دیزاین، اصول ارتباطات بصری»، «طراحی با قلم و مرکب» و مبانی هنرهای تجسمی «ارتباطات بصری» اشاره کرد.
غلامحسین نامی در سال 1359 بهعنوان مدیر کل آموزش و تحقیقات هنر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب شد. او همچنین بنیانگذار نخستین انجمن نقاشان ایران در سال 1377، عضو هیئت داوران پنجمین دورهی دوسالانه نقاشان و رییس نمایشگاه «طراحی معاصر در ایران» در سالهای 1379 و 1380 بود.
جدیدترین آثار نامی در نمایش «کارهای اخیر و بازنگری دو دهه فعالیت غلامحسین نامی» در سال 1390 در گالری خاک، نمایش انفرادی «از آغاز تا امروز» در سال 1393 در گالری بوم ارائه شد. همچنین آثار او طی سالهای اخیر در نمایشگاههای گروهی متعددی نیز به نمایش درآمده است.
گالری خاک تعدادی از آخرین آثار غلامحسین نامی را در سال 1397 در آرتفر آرت دبی و در سال 1399 در آرتفر کانتمپراری استانبول نمایش داد.