نیکزاد نجومی (نیکی)
نجومی برای بهتصویر کشیدن آنچه از رویدادهای سیاسی و اجتماعی دریافت کرده، بدن انسان را تکهتکه نشان میدهد یا بخشی از اندامها را دستکاری میکند.
نیکزاد نجومی (متولد 1320) ملقّب به نیکی، هنرمندی است که در بیش از ششدهه فعالیت هنری خود همیشه به زمینههای سیاسی و اجتماعی توجه داشته و رابطهی بین قدرت و خشونت را در نقاشیهایش ترسیم کرده است.
عنصر تکرارشوندهی آثار نجومی، مردان کتوشلوارپوشی هستند که نمادی از دولتمردان و سیاستمداران جهان به شمار میآیند. شاید در اولین برخورد، فضای نقاشیهای او ناآشنا و حتی طنزآمیز به نظر برسد؛ اما این طنزی تلخ و انتقادی است که از دل تاریخ، سیاست و اخبار نشأت گرفته است. $$quote$$
نجومی در کرمانشاه به دنیا آمد. او در دوران نوجوانی آثار نقاشان روسی را تقلید میکرد؛ تا اینکه به پیشنهاد یکی از دوستانش تقلید را کنار گذاشت و به نقاشی از منظره رو آورد. بعد از اتمام دوران دبیرستان به تهران رفت تا در رشتهی نقاشی دانشکدهی هنرهای زیبا تحصیل کند.
او در سال 1346 از دانشگاه فارغالتحصیل شد و برای اولینبار آثارش را در نمایشگاه گروهی در گالری قندریز به نمایش گذاشت. نجومی در سالهای 1342- 1348 به عنوان تصویرساز با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان همکاری کرد. کتاب «گل بلور و خورشید» با تصویرگری نجومی، جایزهی برگزیدهی جشنوارهی کتاب کودک بلونیای ایتالیا را در سال 1348 کسب کرد.
نیکزاد نجومی در دوران دانشگاه شاگرد ممتاز بود و بورسیهی تحصیلی را بهدست آورد. او میخواست برای ادامه تحصیل به فرانسه برود، اما شرایط سیاسی و اجتماعی فرانسه در آن سال مانع او شد. زمانیکه بیستوهشت ساله بود به آمریکا سفر کرد. او به کالج سیتی نیویورک رفت و در رشتهی نقاشی ادامه تحصیل داد. نجومی پس از پایان دورهی کارشناسی ارشد در سال 1353 به ایران بازگشت. بهدلیل فعالیتهای سیاسی که در آمریکا انجام داده بود از تدریس در دانشگاه منع شد؛ اما آثارش را تا سال 1357 بهطور مرتب در ایران به نمایش گذاشت. در سال 1359 برای همیشه به آمریکا مهاجرت کرد. در دههی هشتاد میلادی رویکرد رایج هنر آمریکا مینیمالیسم بود؛ اما نجومی به نقاشی فیگوراتیو ادامه داد و زبان شخصی او در این سالها شکل گرفت و پختهتر شد.
نجومی طی دهههای اخیر مخاطبان بسیاری در ایران و کشورهای دیگر پیدا کرده است. آثار او با تأثیر از جریانات هنری روز تحولات زیادی پیدا کرده است؛ اما همیشه رویکرد انتقادی خود را به تصویر کشیده و ارتباط هنر و سیاست را به چالش میکشد.
نجومی برای بهتصویر کشیدن آنچه از رویدادهای سیاسی و اجتماعی دریافت کرده، تصاویری از مردان کتوشلوارپوش و پرترههای فروپاشیده، چهرههای نقابزده، دلقکها و حیوانات را در موقعیتهای مختلف ترسیم میکند و در پسزمینهای از مناظر طبیعی، لکهها و سطوح رنگین هندسی قرار میدهد. او بدن انسان را تکهتکه نشان میدهد یا بخشی از اندامها را دستکاری میکند. اندامها یا لباسهایی که انگار از بههمپیوستن چند بدن مختلف شکل گرفتهاند و درست به هم وصل و منطبق نمیشوند. این نوع تصاویر اولینبار در دوران جنگ آمریکا و عراق در آثار او ظاهر شد.
آثار نیکزاد نجومی در نمایشگاههای انفرادی و گروهی و موزههای بسیاری در سراسر جهان و بهویژه آمریکا به نمایش درآمده است. در سال 1382 گالری استفان استاکس آثار او را در آرتفر آرمری شو ارائه داد. سال 1387 او در پروژهی کیوریتوریال «اردشیر محصص: هنر و طنز در ایران» که در موزهی آسیا سوسایتی نیویورک برگزار شد، با شیرین نشاط همکاری داشت.
در سال 1394 آثار نجومی در نمایشگاه گروهی «بزم و رزم: جشن و مبارزه در هنر پارسی» که در موزهی متروپولیتن نیویورک برگزار شد به نمایش درآمد. همچنین در سال 1399 کارهای او توسط گالری آریا در آرتفر تیرآرت ارائه شد. آثاری از نیکزاد نجومی در مجموعههای دائمی معتبری همچون موزهی متروپولیتن نیویورک، موزهی بریتانیای لندن و گوگنهایم ابوظبی نگهداری میشود.