سیا ارمجانی
سیاوش ارمجانی مشهور به سیا ارمجانی هنرمند چیدمان و مجسمهساز، معمار و از پیشروان هنر عمومی است که به سبب رویکرد میانرشتهای خود در هنر شناخته میشود.
سیاوش ارمجانی مشهور به سیا ارمجانی (۱۳۱۸-۱۳۹۹) هنرمند چیدمان و مجسمهساز، معمار و از پیشروان هنر عمومی است که به سبب رویکرد میانرشتهای خود در هنر شناخته میشود. تندیسها و پروژههای مفهومی سیا ارمجانی در ابعاد نمایشگاهی یا در مقیاس بزرگ در فضای شهری، و اغلب با الهام از هنر ایران و جهان خلق شده و به موضوعات متعدد سیاسی و اجتماعی اشاره میکنند.
سیا ارمجانی در تهران متولد شد. در نوجوانی هنر آموخت و از همان ابتدا نگاهی نوگرا و خارج از چارچوبهای مرسوم هنر را در آثارش جستجو میکرد. او در اوایل دهه سی و به دنبال جریانات سیاسی کشور کلاژهایی با اشاره به داستانهای عامیانه ایرانی و دغدغههای سیاسی و فرهنگی جامعه خلق میکرد. در سال ۱۳۳۹ به تشویق پدرش و به دلیل خفقان سیاسی موجود در جامعه به آمریکا رفت و در آنجا در رشتههای فلسفه، انسان شناسی و ریاضیات تحصیل کرد.$$quote$$
ارمجانی پس از مهاجرت به آمریکا به فعالیت هنری خود ادامه داد و در رویدادهای هنری مهمی از جمله بیینال ونیز و بیینال ویتنی شرکت کرد. نقاشی «دعا» ارمجانی که شامل قطعاتی از شعر فارسی بود توسط موسسه واکر در سالهای ابتدایی ورود او به آمریکا در بیینال به نمایش درآمد و خریداری شد. همچنین مجموعه «فرهنگ ساختمان» سیا ارمجانی از آثار مهم این هنرمند است که خلق آن از سال ۱۳۵۳ آغاز و به مرور موجب شهرت او شد. سیا همواره هنری نوگرا با شیوههای نوین خلق میکرد. او از اولین هنرمندانی بود که در آمریکا هنر مبتنی بر تکنولوژیهای کامپیوتری را تجربه کرد.
مجموعه آثار ارمجانی طیف گستردهای از مجسمههای هندسی، چاپ و کلاژ، چیدمان، ماکتهای معماری در مقیاس کوچک و پروژههای شهری در مقیاس بزرگ را شامل میشود. علاقه ارمجانی به مهندسی و باور او به اهمیت ارتباط میان جامعه و هنر موجب خلق آثاری چون پل «کشف فیبوناتچی» و پل «لیمیت» و یا پل «ایرنه ویکسون ویتنی» در مینیاپولیس شده که دو بخش از شهر را به یکدیگر متصل میکند. آثار عمومی سیا ارمجانی مرز میان جامعه و هنر را کمرنگ کرده و گفتمانی پویا برگرفته از میراث فرهنگی ایرانی، معماری آمریکایی و فلسفه غرب را در فضای شهری ایجاد میکند.
طراحی مشعل المپیک تابستانی آتلانتا توسط سیا ارمجانی در سال ۱۳۷۵ و اثر چیدمان «فلوجه» در سال ۱۳۸۴ از مهمترین فعالیتهای هنری وی محسوب میشوند. «فلوجه» که با الهام از اثر «گرنیکا» پیکاسو خلق شده به ویرانگریهای آمریکا در طول جنگ عراق اشاره کرده است. چیدمان «فلوجه» را میتوان سیاسیترین اثر ارمجانی دانست. این چیدمان ماکت مطالعهای برای یک اتاق شیشهای بزرگ با همین عنوان بود که به دلیل نگاه انتقادی که داشت در آمریکا سانسور شد. همچنین اثر «هفت اتاق مهماننوازی: اتاقی برای دیپورت شدگان» اثر سیاسی دیگر سیا ارمجانی است که سالها بعد در سال ۱۳۹۷ و در واکنش به مرگ مهاجران عراق، سوریه و افغانستان در اتریش خلق کرده است.
نمایش تعدادی از آثار ارمجانی مربوط به سالهای اولیه ورودش به آمریکا در گالری مولنستین در سال ۱۳۹۰، مجموعه «آثار از گذشته تا به امروز سیا ارمجانی: این خط را دنبال کن» در سال ۱۳۹۷ در موزهی متروپولیتن نیویورک و «یک پل تقسیم میشود، یک پل تغییر شکل میدهد» در ۱۳۹۹ در مؤسسه هنر مینیاپولیس از مهمترین نمایشهای انفرادی سیا ارمجانی در سالهای اخیر بودهاند. تعدادی از آثار این هنرمند توسط گالری رسی اند رسی لندن در آرتفر آرت بازل هنگ کنگ و آرتفر ابوظبی به نمایش درآمدند. سیا ارمجانی در سال ۱۳۹۹ در آمریکا به دلیل نارسایی قلبی درگذشت.